ماده ۴۲۱
همین که حکم ورشکستگی صادرشد قروض موجل با رعایت تخفیفات مقتضیه نسبت به مدت قروض حال مبدل میشود.
قانون تجارت و قانون تجارت الکترونیکی؛ برای جابهجایی از زیرتبها استفاده کنید.
قانون تجارت ایران، مصوب ۱۳۱۱
همین که حکم ورشکستگی صادرشد قروض موجل با رعایت تخفیفات مقتضیه نسبت به مدت قروض حال مبدل میشود.
هرگاه تاجرورشکسته فته طلبی داده یا براتی صادرکرده که قبول نشده یا براتی راقبولی نوشته سایراشخاصی که مسئول تادیه وجه فته طلب یابرات میباشندبایدبارعایت تخفیفات مقتضیه نسبت به مدت وجه آن را نقدا بپردازند یا تادیه آن را درسروعده تامین نمایند.
هرگاه تاجربعد ازتوقف معاملات ذیل را بنماید باطل وبلااثرخواهد بود- ۱ هرصلح محاباتی یا هبه وبطورکلی هرنقل وانتقال بلاعوض اعم از این که راجع به منقول یا غیرمنقول باشد. ۲ تادیه هرقرض اعم ازحال یا موجل به هروسیله که بعمل آمده باشد. ۳ هرمعامله که مالی ازاموال منقول یا غیرمنقول تاجررا مقید نماید وبضررطلبکاران تمام شود.
هرگاه درنتیجه اقامه دعوی ازطرف مدیرتصفیه یا طلبکاری براشخاصی که با تاجرطرف معامله بوده یا برقائم مقام قانونی آنها ثابت شود تاجرمتوقف قبل ازتاریخ توقف خود برای فرارازادای دین یا برای اضراربه طلبکارها معامله نموده که متضمن ضرری بیش ازربع قیمت حین المعامله بوده است آن معامله قابل فسخ است مگر اینکه طرف معامله قبل ازصدورحکم فسخ تفاوت قیمت را بپردازد دعوی فسخ درظرف دوسال ازتاریخ وقوع معامله درمحکمه پذیرفته میشود.
هرگاه محکمه بموجب ماده قبل حکم فسخ معامله را صادرنماید محکوم علیه باید پس ازقطعی شدن حکم مالی را که موضوع معامله بوده است عینا به مدیرتصفیه تسلیم وقیمت حین المعامله آن را قبل از آنکه دارائی تاجربغرما تقسیم شود دریافت دارد واگرعین مال مزبوردرتصرف اونباشد تفاوت قیمت را خواهد داد.
اگردرمحکمه ثابت شود که معامله بطورصوری یا مسبوق به تبانی بوده است آن معامله خود بخود باطل وعین ومنافع مالی که موضوع معامله بوده مسترد وطرف معامله اگرطلبکارشود جزوغرما حصه خواهد بود.
فصل سومدرتعیین عضوناظر
درحکمی که بموجب آن ورشکستگی تاجراعلام میشود محکمه یک نفررا به سمت عضوناظرمعین خواهد کرد.
عضوناظرمکلف به نظارت دراداره امورراجعه به ورشکستگی وسرعت جریان آنست.
تمام منازعات ناشیه ازورشکستگی را که حل آن ازصلاحیت محکمه است عضوناظربه محکمه را پورت خواهد داد.
شکایت ازتصمیمات عضوناظرفقط درمواردی ممکن است که این قانون معین نموده.
مرجع شکایت محکمه است که عضوناظراست را معین کرده.
محکمه همیشه میتواند عضوناظررا تبدیل ودیگری را بجای اوبگمارد.
فصل چهارمدراقدام بمهروموم وسایراقدامات اولیه نسبت بورشکسته
محکمه درحکم ورشکستگی امربه مهروموم را نیزمیدهد.
مهروموم باید فورا به توسط عضوناظربعمل آید مگردرصورتی که بعقیده عضومزبوربرداشتن صورت دارائی تاجردریک روزممکن باشد در این صورت باید فورا شروع به برداشتن صورت شود.
اگرتاجرورشکسته به مفاد
ماده ۴۱۳: و ۴۱۴عمل نکرده باشد محکمه درحکم ورشکستگی قرارتوقیف تاجررا خواهد داد.
قرارتوقیف ورشکسته درمواقعی نیزداده خواهد شدکه معلوم گردد بواسطه اقدامات خود ازاداره وتسویه شدن عمل ورشکستگی میخواهد جلوگیری کند.
درصورتی که تاجرمقروض فرارکرده یا تمام یا قسمتی ازدارائی خود را مخفی نموده باشد امین صلح میتواند برحسب تقاضای یک یا چند نفرازطلبکاران فورا اقدام به مهروموم نماید وباید بلافاصله این اقدام خود را به مدعی العموم اطلاع دهد.
انبارها وحجره ها وصندوق واسناد ودفترونوشتجات واسباب واثاثیه تجارتخانه ومنزل تاجرباید مهروموم شود.
درصورت ورشکستگی شرکتهای تضامنی مختلط یا نسبی اموال شخصی شرکاءضامن مهروموم نخواهد شد مگر اینکه حکم ورشکستگی آنها نیزدرضمن حکم ورشکستگی شرکت یا بموجب حکم جداگانه صادرشده باشد. تبصره درمورد این ماده و ماده فوق مستثنیات دین ازمهروموم معاف است.
فصل پنجم
درمدیرتصفیه
محکمه درضمن حکم ورشکستگی یا منتها درظرف پنج روزپس ازصدورحکم یک نفررا به سمت مدیریت تصفیه معین می کند.
اقدامات مدیرتصفیه برای تهیه صورت طلبکاران واخطاربه آنها ومدتی که در آن مدت طلبکاران باید خود را معرفی نمایند وبطورکلی وظایف مدیرتصفیه علاوه برآن قسمتی که بموجب این قانون معین شده برطبق نظامنامه ای که طرف وزارت عدلیه تنظیم میشود معین خواهد شد.
میزان حق الزحمه مدیرتصفیه را محکمه درحدود مقررات وزارت عدلیه معین خواهد کرد.
فصل ششمدروظایف مدیرتصفیه
مبحث اولدرکلیات
اگرمهروموم قبل ازتعیین مدیرتصفیه بعمل نیامده باشد مدیرمزبورتقاضای انجام آن را خواهد نمود.
عضوناظربه تقاضای مدیرتصفیه به اواجازه می دهد که اشیاءذیل را ازمهروموم مستثنی کرده واگرمهروموم شده است ازتوقیف خارج نماید. ۱ البسه واثاثیه واسبابی که برای حوائج ضروری تتاجرورشکسته وخانواده اولازم است. ۲ اشیائی که ممکن است قریبا ضایع شود یا کسرقیمت حاصل نماید. ۳ اشیائی که برای بکارانداختن سرمایه تاجرورشکسته واستفاده از آن لازم است درصورتی که توقیف آنها موجب خسارت ارباب طلب باشد.اشیاءمذکوردرفقره ثانیه وثالثه باید فورا تقویم وصورت آن برداشته شود.
فروش اشیائی که ممکن است قریبا ضایع شده یا کسرقیمت حاصل کند واشیائی که نگاهداشتن آنها مفید نیست و همچنین بکارانداختن سرمایه تاجرورشکسته با اجازه عضوناظربه توسط مدیرتصفیه بعمل می آید.
دفتردارمحکمه دفترتاجرورشکسته را به اتفاق عضوناظریا امین صلحی که آنها را مهروموم نموده است ازتوقیف خارج کرده پس از آنکه ذیل دفتررا بست آنها را به مدیرتصفیه تسلیم می نماید. دفتردارباید درصورت مجلس کیفیت دفتررا بطورخلاصه قید کنداوراق هم که وعده آنها نزدیک است یا باید قبولی آنها نوشته شود ویا نسبت به آنها باید اقدامات تامینیه بعمل آید ازتوقیف خارج شده درصورت مجلس ذکروبه مدیرتصفیه تحویل میشود تا وجه آن را وصول نماید وفهرستی که ازمدیرتصفیه گرفته میشود به عضوناظرتسلیم میگرددسایرمطالبات را مدیرتصفیه درمقابل قبضی که می دهد وصول می نماید مراسلاتی که به اسم تاجرورشکسته می رسد به مدیرتصفیه تسلیم وبه توسط اوبازمیشود واگرخود ورشکسته حاضرباشد دربازکردن مراسلات میتواند شرکت کند.
تاجرورشکسته درصورتی که وسیله دیگری برای اعاشه نداشته باشد میتواند نفقه خود وخانواده اش را ازدارائی خود درخواست کند.در این صورت عضوناظرنفقه ومقدارآنرا با تصویب محکمه معین می نماید. ماده -۴۴۸مدیرتصفیه تاجرورشکسته را برای بستن دفتراحضارمی نماید برای حضوراومنتها چهل وهشت ساعت مهلت داده میشود درصورتی که تاجرحاضرنشد با حضورعضوناظراقدام بعمل خواهد آمدتاجرورشکسته میتواند درموقع کلیه عملیات تامینیه حاضرباشد.
درصورتی که تاجرورشکسته صورت دارائی خود را تسلیم ننموده باشد مدیرتصفیه آن را فورا بوسیله دفترواسناد مشارالیه وسایراطلاعاتی که تحصیل می نماید تنظیم می کند.
عضوناظرمجازاست که راجع به تنظیم صورت دارائی ونسبت به اوضاع واحوال ورشکستگی ازتاجرورشکسته وشاگردها ومستخدمین او و همچنین ازاشخاص دیگرتوضیحات بخواهد وباید ازتحقیقات مذکوره صورتمجلس ترتیب دهد.
مبحث دومدررفع توقیف وترتیب صورت دارائی
مدیرتصفیه پس ازتقاضای رفع توقیف شروع به تنظیم صورت دارائی وتاجرورشکسته را هم در این موقع احضارمی کندولی عدم حضوراومانع ازعمل نیست.
مدیرتصفیه به تدریجی که رفع توقیف میشود صورت دارائی را دردونسخه تهیه می نماید. یکی ازنسختین به دفترمحکمه تسلیم شده ودیگری درنزد اومی ماند.
مدیرتصفیه میتواند برای تهیه صورت دارائی وتقویم اموال ازاشخاصی که لازم بداند استمداد کندصورت اشیائی که موافق
ماده ۴۴۴: درتحت توقیف نیامده ولی قبلا تقویم شده است ضمیمه صورت دارائی خواهد شد.
مدیرتصفیه باید درظرف پانزده روزازتاریخ ماموریت خود صورت خلاصه ازوضعیت ورشکستگی و همچنین ازعلل واوضاعی که موجب آن شده ونوع ورشکستگی که ظاهربنظرمی آید ترتیب داده بعضوناظربدهدعضوناظرصورت مزبوررا فورا به مدعی العموم ابتدائی محل تسلیم می نماید.
صاحب منصبان پارکه میتوانند فقط بعنوان نظارت بمنزل تاجرورشکسته رفته ودرحین برداشتن صورت دارائی حضوربهم رسانند مامورین پارکه درهرموقع حق دارند بدفترواسناد ونوشتجات مربوط به ورشکستگی مراجعه کنند این مراجعه نباید باعث تعطیل جریان امرباشد.
مبحث سومدرفروش اموال ووصول مطالبات
پس ازتهیه شدن صورت دارائی تمام مال التجاره ووجه نقد واسناد طلب ودفترونوشتجات واثاثیه(بغیرازمستثنیات دین)واشیاءتاجرورشکسته به مدیرتصفیه تسلیم میشود.
مدیرتصفیه با نظارت عضوناظربه وصول مطالبات مداومت می نماید و همچنین میتواند با اجازه مدعی العموم ونظارت عضوناظربه فروش اثاث البیت ومال التجاره تاجرمباشرت نماید لیکن قبلا باید اظهارات تاجرورشکسته را استماع یا لااقل مشارالیه را برای دادن توضیحات احضارکند ترتیب فروش بموجب نظامنامه وزارت عدلیه معین خواهد شد.
نسبت به تمام دعاوی که هیئت طلبکارها در آن ذینفع میباشند مدیرتصفیه با اجازه عضوناظرمیتواند دعوی را به صلح خاتمه دهد اگرچه دعاوی مزبوره راجع به اموال غیرمنقول باشد ودر این مورد تاجرورشکسته باید احضارشده باشد.
اگرموضوع صلح قابل تقویم نبوده یا بیش ازپنج هزارریال باشد صلح لازم الاجرا نخواهد بود مگرینکه محکمه آن صلح را تصدیق نماید درموقع تصدیق صلح نامه تاجرورشکسته احضارمیشود ودرهرصورت مشارالیه حق دارد که به صلح اعتراض کنداعتراض ورشکسته درصورتی که صلح راجع به اموال غیرمنقول باشد برای جلوگیری ازصلح کافی خواهد بود تا محکمه تکلیف صلح را معین نماید.
وجوهی که به توسط مدیرتصفیه دریافت میشود باید فورا به صندوق عدلیه محل تسلیم گردد.صندوق مزبورحساب مخصوصی برای عمل ورشکسته اعم ازعایدات ومخارج بازمی کندوجوه مزبورازصندوق مسترد نمیگردد مگربه حواله عضوناظروتصدیق مدیرتصفیه.
مبحث چهارمدراقدامات تامینیه
مدیرتصفیه مکلف است ازروزشروع به ماموریت اقدامات تامینیه برای حفظ حقوق تاجرورشکسته نسبت به مدیونین اوبعمل آورد.