قانون تجارت و تجارت الکترونیکی

ارسال کننده باید مواظبت نماید که مال التجاره بطرزمناسبی عدل بندی شود.خسارات بحری(آواری)ناشی ازعیوب عدل بندی بعهده ارسال کننده است.

اگرعدل بندی عیب ظاهری داشته ومتصدی حمل ونقل مال را بدون قید عدم مسئولیت قبول کرده باشد مسئول آواری خواهد بود.

ارسال کننده می‌تواند مادام که مال التجاره درید متصدی حمل ونقل است آن را با پرداخت مخارجی که متصدی حمل ونقل کرده وخسارات اوپس بگیرد.

درموارد ذیل ارسال کننده نمی‌تواند ازحق استرداد مذکوردر

استفاده کند: ۱ درصورتی که بارنامه ای توسط ارسال کننده تهیه وبه وسیله متصدی حمل ونقل به مرسل الیه تسلیم شده باشد. ۲ درصورتی که متصدی حمل ونقل رسیدی به ارسال کننده داده وارسال کننده نتواندآن را پس دهد. ۳ درصورتی که متصدی حمل ونقل به مرسل الیه اعلام کرده باشد که مال التجاره به مقصد رسیده وباید آنرا تحویل گیرد. ۴ درصورتی که پس ازوصول مال التجاره به مقصد مرسل الیه تسلیم آن را تقاضا کرده باشد. در این موارد متصدی حمل ونقل باید مطابق دستورمرسل الیه عمل کند.معذالک اگرمتصدی حمل ونقل رسیدی به ارسال کننده داده مادام که مال التجاره به مقصد نرسیده مکلف به رعایت دستورمرسل الیه نخواهد بود مگر اینکه رسید به مرسل الیه تسلیم شده باشد.

اگرمرسل الیه مال التجاره را قبول نکندویا مخارج وسایرمطالبات متصدی حمل ونقل بابت مال التجاره تادیه نشود ویا به مرسل الیه دسترسی نباشد متصدی حمل ونقل باید مراتب را به اطلاع ارسال کننده رسانیده ومال التجاره را موقتا نزد خود بطورامانت نگاهداشته ویا نزد هرثالثی امانت گذارد ودرهردوصورت مخارج وهرنقص وعیب بعهده ارسال کننده خواهد بود.اگرارسال کننده ویا مرسل الیه درمدت مناسبی تکلیف مال التجاره را معین نکند متصدی حمل ونقل می‌تواند مطابق

آن را بفروش رساند. ماده -۳۸۵اگرمال التجاره درمعرض تضییع سریع باشد ویا قیمتی که می‌توان برای آن فرض کرد با مخارجی که برای آن شده تکافوننماید متصدی حمل ونقل باید فورا مراتب را به اطلاع مدعی العموم بدایت محل یا نماینده اورسانیده وبانظارت اومال را به فروش برساند.حتی المقدورارسال کننده ومرسل الیه را باید از اینکه مال التجاره به فروش خواهد رسید مسبوق نمود.

اگرمال التجاره تلف یا گم شود متصدی حمل ونقل مسئول قیمت آن خواهد بود مگر اینکه ثابت نماید تلف یا گم شدن مربوط به جنس خود مال التجاره یا مستند به تقصیرارسال کننده یا مرسل الیه ویا ناشی ازتعلیماتی بوده که یکی از آنها داده اند ویامربوط به حوادثی بوده که هیچ متصدی مواظبی نیزنمی‌توانست از آن جلوگیری نماید.قرارداد طرفین می‌تواند برای میزان خسارت مبلغی کمتریا زیادترازقیمت کامل مال التجاره معین نماید.

درمورد خسارات ناشیه ازتاخیرتسلیم یا نقص یا خسارات بحری(آواری)مال التجاره نیزمتصدی حمل ونقل درحدود ماده فوق مسئول خواهد بود. خسارات مزبورنمی‌تواند ازخساراتی که ممکن بود درصورت تلف شدن تمام مال التجاره حکم به آن شود تجاوزنماید مگر اینکه قرارداد طرفین خلاف این ترتیب را مقررداشته باشد.

متصدی حمل ونقل مسئول حوادث وتقصیراتی است که درمدت حمل ونقل واقع شده اعم از اینکه خود مباشرت به حمل ونقل کرده ویا حمل ونقل کننده دیگری را مامورکرده باشد. بدیهی است که درصورت اخیرحق رجوع اوبه متصدی حمل ونقلی که ازجانب اومامورشده محفوظ است.

ماده ۳۸۹: متصدی حمل ونقل باید به محض وصول مال التجاره مرسل الیه را مستحضرنماید.

اگرمرسل الیه میزان مخارج وسایروجوهی را که متصدی حمل ونقل بابت مال التجاره مطالبه می نماید قبول نکندحق تقاضای تسلیم مال التجاره را نخواهد داشت مگر اینکه مبلغ متنازع فیه را تا ختم اختلاف درصندوق عدلیه امانت گذارد.

اگرمال التجاره بدون هیچ قیدی قبول وکرایه آن تادیه شود دیگربرعلیه متصدی حمل ونقل دعوی پذیرفته نخواهد شد مگردرمورد تدلیس یا تقصیرعمده بعلاوه متصدی حمل ونقل مسئول آواری غیرظاهرنیزخواهد بود درصورتی که مرسل الیه آن آواری را درمدتی که مطابق اوضاع واحوال رسیدگی مال التجاره ممکن بود بعمل آید ویا بایستی بعمل آمده باشد مشاهده کرده وفورا پس ازمشاهده به متصدی حمل ونقل اطلاع دهد.درهرحال این اطلاع باید منتها تا هشت روزبعد ازتحویل گرفتن مال التجاره داده شود.

درهرموردی که بین متصدی حمل ونقل ومرسل الیه اختلاف باشد محکمه صلاحیتدارمحل می‌تواند به تقاضای یکی ازطرفین امردهد مال التجاره نزد ثالثی امانت گذارده شده ویا لدی الاقتضاءفروخته شود.درصورت اخیرفروش باید پس ازتنظیم صورت مجلسی حاکی از آنکه مال التجاره درچه حال بوده بعمل آید. بوسیله پرداخت تمام مخارج ووجوهی که بابت مال التجاره ادعامی‌شود ویاسپردن آن به صندوق عدلیه ازفروش مال التجاره می‌توان جلوگیری کرد.

ماده ۳۹۳: نسبت به دعوی خسارت برعلیه متصدی حمل ونقل مدت مرورزمان یک سال است.مبداءاین مدت درصورت تلف یا گم شدن مال التجاره ویا تاخیردرتسلیم روزی است که تسلیم بایستی در آن روزبعمل آمده باشد ودرصورت خسارات بحری(آواری)روزی که مال به مرسل الیه تسلیم شده.

حمل ونقل بوسیله پست تابع مقررات این باب نیست.

قائم مقام تجارتی کسی است که رئیس تجارتخانه اورا برای انجام کلیه امورمربوطه به تجارت خانه یا یکی ازشعب آن نایب خود قرارداده وامضای اوبرای تجارتخانه الزام آوراست.سمت مزبورممکن است کتبا داده شود یا عملا.

تجدید اختیارات قائم مقام تجارتی درمقابل اشخاصی که از آن اطلاع نداشته اند معتبرنیست.

قائم مقامی تجارتی ممکن است به چند نفرمجتمعا داده شود با قید اینکه تا تمام امضاءنکنند تجارتخانه ملزم نخواهد شد ولی درمقابل اشخاص ثالثی که از این قید اطلاع نداشته اند فقط درصورتی می‌توان از آن استفاده کرد که این قید مطابق مقررات وزارت عدلیه به ثبت رسیده واعلان شده باشد.

قائم مقام تجارتی بدون اذن رئیس تجارتخانه نمی‌تواند کسی را درکلیه کارهای تجارت خانه نایب خود قراردهد.

عزل قائم مقام تجارتی که وکالت اوبه ثبت رسیده واعلان شده باید مطابق مقررات وزارت عدلیه به ثبت رسیده واعلان شود والا درمقابل ثالثی که ازعزل مطلع نبوده وکالت باقی محسوب می‌شود.

با فوت یا حجررئیس تجارتخانه قائم مقام تجارتی منعزل نیست با انحلال شرکت قائم مقام تجارتی منعزل است.

وکالت سایرکسانی که درقسمتی ازامورتجارت خانه یا شعبه تجارتخانه سمت نمایندگی دارند تابع مقررات عمومی راجع به وکالت است.

ضامن وقتی حق دارد ازمضمون له تقاضا نماید که بدوا به مدیون اصلی رجوع کرده ودرصورت عدم وصول طلب به اورجوع نماید که بین طرفین(خواه ضمن قرارداد مخصوص خواه درخود ضمانت نامه)این ترتیب مقررشده باشد.

درکلیه مواردی که بموجب قوانین یا موافق قراردادهای خصوصی ضمانت تضامنی باشد طلبکارمی‌تواند به ضامن ومدیون اصلی مجتما رجوع کرده یا پس ازرجوع به یکی از آنها وعدم وصول طلب خود برای تمام یا بقیه طلب به دیگری رجوع نماید.

حکم فوق درموردی نیزجاری است که چند نفربه موجب قرارداد یا قانون متضامنا مسئول انجام تعهدی باشند.

قبل ازرسیدن اجل دین اصلی ضامن ملزم به تادیه نیست ولواین که بواسطه ورشکستگی یا فوت مدیون اصلی دین موجل اوحال شده باشد.

ضمان حال ازقاعده فوق مستثنی است.

اگرحق مطالبه دین اصلی مشروط به اخطارقبلی است این اخطارنسبت به ضامن نیزباید بعمل آید.

همین که دین اصلی به نحوی ازانحاءساقط شد ضامن نیزبری می‌شود.

همین که دین حال شد ضامن می‌تواند مضمون له را به دریافت طلب یا انصراف ازضمان ملزم کند ولوضمان موجل باشد.

استنکاف مضمون له ازدریافت طلب یا امتناع ازتسلیم وثیقه اگردین با وثیقه بوده ضامن را فورا وبخودی خود بری خواهد ساخت.

پس از آنکه ضامن دین اصلی را پرداخت مضمون له باید تمام اسناد ومدارکی را که برای رجوع ضامن به مضمون عنه لازم ومفید است به اوداده واگردین اصلی با وثیقه باشد آن را به ضامن تسلیم نمایداگردین اصلی وثیقه غیرمنقول داشته مضمون عنه مکلفبه انجام تشریفاتی است که برای انتقال وثیقه به ضامن لازم است.

ورشکستگی تاجر یا شرکت تجارتی درنتیجه توقف ازتادیه وجوهی که برعهده اواست حاصل می‌شود.حکم ورشکستگی تاجری را که حین الفوت درحال توقف بوده تا یک سال بعد ازمرگ اونیزمی‌توان صادرنمود.

تاجرباید درظرف ۳روزازتاریخ وقفه که درتادیه قروض یا سایرتعهدات نقدی اوحاصل شده است توقف خود را به دفترمحکمه بدایت محل اقامت خود اظهارنموده صورت حساب دارائی وکلیه دفترتجارتی خود را به دفترمحکمه مزبورتسلیم نماید.

صورت حساب مذکوردر ماده فوق باید مورخ بوده وبه امضاءتاجررسیده ومتضمن مراتب ذیل باشد: ۱ تعداد وتقویم کلیه اموال منقول و غیرمنقول تاجرمتوقف بطورمشروح. ۲ صورت کلیه قروض ومطالبات. ۳ صورت نفع وضرروصورت مخارج شخصی. درصورت توقف شرکتهای تضامنیمختلط یانسبی اسامی ومحل اقامت کلیه شرکاءضامن نیزباید ضمیمه شود.

ورشکستگی تاجربحکم محکمه بدایت درموارد ذیل اعلام می‌شود- الف برحسب اظهارخود تاجر. ب بموجب نقاضای یک یا چند نفرازطلبکارها. ج برحسب تقاضای مدعی العموم.

محکمه باید درحکم خود تاریخ توقف تاجررا معین نماید واگردرحکم معین نشد تاریخ توقف محسوب است.

حکم ورشکستگی بطورموقت اجرامی‌شود.

تاجرورشکسته ازتاریخ صدورحکم ازمداخله درتمام اموال خود حتی آنچه که ممکن است درمدت ورشکستگی عاید اوگردد ممنوع است.درکلیه اختیارات وحقوق مالی ورشکسته که استفاده از آن موثردرتادیه دیون اوباشد مدیرتصفیه قائم مقام قانوی ورشکسته بوده وحق دارد بجای اوازاختیارات وحقوق مزبوره استفاده کند.

ازتاریخ حکم ورشکستگی هرکس نسبت به تاجرورشکسته دعوائی ازمنقول یا غیرمنقول داشته باشد باید برمدیرتصفیه اقامه یا بطرفیت اوتعقیب کندکلیه اقدامات اجرائی نیزمشمول همین دستورخواهد بود.

محکمه هروقت صلاح بداند می‌تواند ورود تاجرورشکسته را به عنوان شخص ثالث دردعوی مطروحه اجازه دهد.